UETDS Bildirimi Nasıl Yapılır? Süreler, Uyarma Sistemi ve Başvuru Rehberi

  U-ETDS (Ulaştırma Elektronik Takip ve Denetim Sistemi), ticari yolcu ve eşya taşımacılığı yapan yetki belgesi sahiplerinin her seferini elektronik ortamda Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’na bildirmesini zorunlu kılan sistemdir. Bildirim, taşıma türüne göre sefer öncesinde ya da yönetmelikte tanımlanan süre içinde yapılır. Süresinde yapılmayan bildirimin yaptırımı ise çoğu kişinin sandığının aksine doğrudan para cezası değil, uyarmadır. Yetki belgesi türüne göre U-ETDS bildirim süreleri UETDS bildirimi kimleri kapsıyor? Sistem, ticari amaçla yolcu veya eşya taşıyan ve yetki belgesi bulunan tüm gerçek ve tüzel kişileri kapsar. Yolcu tarafında tarifeli ve tarifesiz otobüs işletmeleri, turizm taşımacılığı yapan acenteler, personel ve okul servisi firmaları; yük tarafında ise kargo şirketleri, lojistik işletmeleri, nakliyat ambarları ve evden eve taşımacılık hizmeti verenler bildirim yükümlüsüdür. Terminal işleten T1 ve T2 belgesi sahipleri de araç giriş-çıkışlarını sisteme iletmek zorundadır. Kâr amacı gütmeyen hususi taşımalar bu kapsamın dışındadır. Pratikte kural basittir: taşıma ticari ise ve bir yetki belgesine dayanıyorsa, o seferin sisteme kaydedilmesi gerekir. UETDS yük bildirimi hangi süre içinde yapılmalı? Eşya taşımacılığında süre, yolcu taşımacılığına göre daha esnektir. C2, C3, K1, K3, L1, L2, N1, N2, R1 ve R2 yetki belgeleriyle yapılan taşımalarda uetds yük bildirimi, taşıtın hareket ettiği saatten en geç 6 saat sonrasına kadar tamamlanmalıdır (Karayolu Taşıma Yönetmeliği m.40/6). Yolcu tarafında ise tablo tersine döner: A1, A2, B2 ve D2 belgeleriyle yapılan arızi, grup ve mekik seferlerde bildirim, seyahatin başlangıç saatinden en geç 1 saat öncesine kadar yapılmak zorundadır (m.40/3). Tarifeli yolcu taşımalarında sefer başlayıncaya kadar süre tanınır (m.40/4). Terminal giriş ve çıkışları için sınır 24 saattir (m.44/6). Bu sürelerin karıştırılması, sektörde en sık karşılaşılan uyarma sebebidir. Taşıma türü Bildirim süresi Dayanak A1, A2, B2, D2 — arızi, grup, mekik Seyahatten en geç 1 saat önce KTY m.40/3 Tarifeli yolcu taşımaları Seyahat başlayıncaya kadar KTY m.40/4 C2, C3, K1, K3, L1, L2, N1, N2, R1, R2 — eşya Hareketten en geç 6 saat sonra KTY m.40/6 T1, T2 — terminal giriş/çıkış Giriş veya çıkıştan en geç 24 saat sonra KTY m.44/6   Bildirim yapılmazsa ne olur? Ceza değil, uyarma U-ETDS ihlallerinin yaptırımı doğrudan idari para cezası değil, uyarma puanıdır. Sefere ilişkin verinin hiç iletilmemesi her sefer için 15 uyarma (KTY m.69/8-a), iletilen seferdeki her eksik veya yanlış bilgi 1 uyarma — sefer başına en çok 10 — (m.69/8-b), taşıtta görevli personel bilgisinin hiç ya da eksik bildirilmesi ise her sefer için 10 uyarma (m.69/8-c) olarak uygulanır. Kaldırılmamış uyarma sayısı 150’ye ulaştığında durum yetki belgesi sahibine tebliğ edilir; tebliği izleyen 15 gün içinde ödeme yapılarak sayı 150’nin altına düşürülmezse ilgili yetki belgesinin faaliyeti geçici olarak durdurulur (m.70/3). Ayrıca 40’ıncı maddedeki yükümlülüklerin bir yıl içinde 30 kez ihlal edilmesi, faaliyetin üç gün süreyle durdurulması sonucunu doğurur (m.70/4). İhlal Yaptırım Dayanak Sefer bilgisinin hiç iletilmemesi Her sefer için 15 uyarma KTY m.69/8-a Eksik veya yanlış bilgi Her eksiklik 1 uyarma (sefer başına en çok 10) KTY m.69/8-b Personel bilgisinin bildirilmemesi Her sefer için 10 uyarma KTY m.69/8-c Terminal giriş-çıkış bilgisinin iletilmemesi 10 uyarma KTY m.44/6   Sık rastlanan yanlış bilgi: “50 uyarmada yetki belgesi iptal edilir” ifadesi doğru değildir. Yönetmelikte U-ETDS ihlalleri için 50 eşiği bulunmaz; eşik 150 uyarmadır ve sonucu iptal değil, geçici faaliyet durdurmadır (KTY m.70/3). UETDS başvurusu nasıl yapılır? Sisteme dahil olmanın ilk adımı, yetki belgesi bilgileriyle e-Devlet üzerinden U-ETDS girişinin açılmasıdır. Ardından bildirimlerin hangi yöntemle iletileceğine karar verilir: seferler tek tek web arayüzünden girilebilir ya da firmanın mevcut sevkiyat yazılımı Bakanlık servislerine bağlanarak bildirimler otomatikleştirilebilir. İkinci yöntemde sunucu IP adresinin sisteme tanıtılması gerekir; bu adım atlandığında entegrasyon çalışmaz. Günde birkaç seferden fazlası olan işletmeler için manuel giriş kısa sürede sürdürülemez hale geldiğinden, uetds başvuru sürecinde entegrasyon seçeneğinin baştan değerlendirilmesi zaman kazandırır. Başvuru tamamlandığında her sefer için ayrı kayıt açılabilir, geçmiş bildirimler raporlanabilir ve denetimde istenen kayıtlar anında sunulabilir. Saha ekibi bildirimi nasıl yapıyor? Bildirim yükümlülüğünün en zorlandığı nokta ofis değil, sahadır. Sürücü yola çıkmadan önce sefer kaydının açılmış olması gerekir; oysa yükleme çoğu zaman ofis mesaisi dışında tamamlanır. Bu boşluğu kapatmak için kullanılan uetds app çözümleri, sürücünün veya operasyon sorumlusunun telefondan sefer açmasına, plaka ve sürücü bilgisini seçmesine ve yük detayını yerinde girmesine imkân tanır. Rota veya personel değişikliği olduğunda kayıt sefer sırasında güncellenebilir. Yol kontrollerinde plaka üzerinden anlık sorgulama yapıldığı için, bildirimin sahadan anında iletilebilmesi denetim riskini belirgin şekilde azaltır. Bildirim süreçlerini tek panelden yönetmek isteyen taşımacılık firmaları, yolcu ve yük bildirimlerini birlikte ele alan uetds.com gibi uzmanlaşmış çözümler üzerinden operasyonlarını tek noktadan takip edebilir. Sık Sorulan Sorular Sefer başladıktan sonra bildirim yapılabilir mi? Eşya taşımalarında evet; taşıtın hareket saatinden itibaren 6 saatlik süre tanınır (KTY m.40/6). Arızi, grup ve mekik yolcu seferlerinde ise bildirim seyahat başlamadan en az 1 saat önce tamamlanmış olmalıdır (m.40/3). Yanlış girilen bilgi sonradan düzeltilebilir mi? Rota, personel veya yük bilgisindeki değişiklikler sefer tamamlanmadan sistem üzerinden revize edilebilir. Ancak iletilen seferdeki her eksik ya da yanlış bilgi için uyarma uygulandığından, düzeltmenin denetimden önce yapılması önemlidir. Uyarma puanı nasıl düşürülür? Uyarmalar ödeme yapılarak kaldırılır. Sayı 150’ye ulaştığında tebligatı izleyen 15 gün içinde ödeme yapılıp eşiğin altına inilirse faaliyete yeniden izin verilir (KTY m.70/3).